Groza Aleksander, Twardowski. Misteryum z podań narodowych. Cz. I-II. [1873]

Tytuł: Twardowski. Misteryum z podań narodowych we dwóch częściach. Cz. I i II.

Autor: Aleksander Groza (1807-1875) [poeta, dramatopisarz i wydawca, jeden z czołowych przedstawicieli „szkoły ukraińskiej" w poezji polskiego romantyzmu].

Wydawca: Brody, drukiem i nakładem J. Rosenheima.

Rok wydania: 1873.

Format: 20 cm.

Objętość: Cz. I: 148 s.; Cz. II: 144 s.

Oprawa: Oprawa półskórzana (wtórna, 2012).

Legenda o czarnoksiężniku panu Twardowskim, który zaprzedał duszę diabłu, żyła w podaniach ludowych i przez cały XIX wiek pojawiała się w literaturze polskiej i obcej. W 1873 roku doczekała się obszernego opracowania dramatycznego w postaci dwuczęściowego misterium Aleksandra Grozy. Szerokiej publiczności postać była znana przede wszystkim z humorystycznej ballady Adama Mickiewicza „Pani Twardowska" (1822). W 1869 roku Stanisław Moniuszko uczynił z niej balladę na głosy solowe, chór i orkiestrę. Groza nadał legendzie poważną, wieloczęściową formę romantycznego misterium. Dzieło ukazało się w Brodach, mieście w austriackiej Galicji tuż przy granicy z zaborem rosyjskim, nakładem tamtejszej drukarni J. Rosenheima. Sam autor mieszkał i tworzył po rosyjskiej stronie kordonu, na Ukrainie. To pierwsze wydanie utworu, obejmujące obie części.

Aleksander Karol Groza urodził się 30 czerwca 1807 roku na Ukrainie. Należał do „szkoły ukraińskiej" polskiego romantyzmu, związanej z krytykiem Michałem Grabowskim, i czerpał obficie z miejscowego folkloru. W latach 1838-1842 współtworzył wydawany w Wilnie almanach „Rusałka", a później współorganizował przedsiębiorstwo wydawniczo-księgarskie w Żytomierzu. Pisał powieści poetyckie z postacią Kozaka, m.in. „Starostę kaniowskiego" i „Hrycia", oraz dumy osnute na tle stepowego krajobrazu Ukrainy. Ogłosił też dwutomowe „Poezye" i prozę wspomnieniową. Zmarł 3 listopada 1875 roku w Chałaimgródku na Ukrainie.

Proweniencja: brak stempli i zapisów własnościowych. Na tylnej wyklejce znacznik „Konserw. i oprawę wyk. J. Bereziuk (2012)".

To pierwsze wydanie romantycznego misterium o panu Twardowskim, kompletne, po profesjonalnej konserwacji, w półskórkowej oprawie. Pozycja dla zbieraczy polskiego dramatu XIX wieku, druków kresowych i galicyjskich oraz badaczy literackich wcieleń legendy o Twardowskim.

Blok zwarty i stabilny, szycie nienaruszone, składki proste. Karta tytułowa oraz kilka kolejnych kart noszą rzemieślnicze ślady uzupełnień ubytków papieru i wzmocnień brzeżnych, na s. 17 ślad po atramencie. Papier o dobrej sztywności, z nielicznymi drobnymi plamkami i zażółceniami, bez zacieków i pofalowań. Oprawa półskórkowa wtórna, wykonana w 2012 roku przez J. Bereziuka, czysta i sztywna, bez otarć skóry, z naklejonym na grzbiecie czerwonym szyldzikiem ze złoconą, wyraźną tytulaturą.

ID Katalogowy: 6478-20-B-W