Witold PRUSZKOWSKI (1846-1896), PORTRET MŁODEJ KOBIETY W CIEMNOGRANATOWEJ SUKNI

Olej, płótno, 94,5 x 62,5 cm.,
niesygn.


"Portret młodej kobiety jest bez wątpienia dziełem wytrawnego portrecisty, dziełem wysokiej klasy artystycznej o nowatorskim cechach stylistycznych i warsztatowych. Autor skupił się w nim na wnikliwej charakterystyce psychologicznej kobiety, wydobytej pozbawioną pretensjonalności pozą z niewyszukanym, ale pełnym elegancji ułożeniem rąk i wyrazem twarzy. Kobieta emanuje subtelnością i powściągliwością charakteru, łagodnością, ale i smutkiem pozwalającym domyślać się, że przeżywa trudne chwile w swoim życiu. Portret ujmuje kameralnością, intymnością i klimatem bliskości łączącym artystę z modelką. Nie wyczuwa się w nim owego specyficznego napięcia modela towarzyszącego na ogół pozowaniu, wyznaczającego psychiczny dystans między nim i artystą. Jest natomiast szczególny rodzaj spokoju i naturalności w sposobie bycia modelki właściwy dla relacji rodzinnych i przyjacielskich (...). Autorstwo Witolda Pruszkowskiego, moim zdaniem, więcej niż prawdopodobne, należałoby jeszcze potwierdzić badaniami konserwatorskimi. Dzieł Pruszkowskiego pojawia się bardzo niewiele na rynku antykwarycznym. Potwierdzenie autorstwa portretu wzbogaciłoby oeuvre tego znakomitego malarza, pioniera impresjonizmu i symbolizmu w sztuce polskiej (...). Z umiarkowanym prawdopodobieństwem można przyjąć, że obraz przedstawia Stanisławę z Pruszkowskich Matlińską i powstał między 1879 a 1884 rokiem, a może nieco później." - z opinii W. Milewskiej.


Witold PRUSZKOWSKI (1846-1896)
Malarz i rysownik, uznawany za jednego z najciekawszych symbolistów polskiego malarstwa. Swoje dzieciństwo spędził w Kijowie i Odessie. W 1866 osiedlił się w Paryżu, gdzie rozpoczął naukę rysunku u zięcia Adama Mickiewicza -Tadeusza Goreckiego. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium i w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Jana Matejki. W 1882 r. zamieszkał w Mnikowie pod Krakowem. Mocno związany z krakowskim środowiskiem artystycznym. Blisko zaprzyjaźniony z Malczewskim. Tworzył zarówno dzieła symboliczne jak i realistyczne oraz akademickie. W swojej twórczości często inspirował się literaturą romantyczną, legendami, tematyką ludową, łącząc przy tym realizm z fantastyką. Jego dzieła odznaczają się nastrojowością i tajemniczością. Malował również portrety, wyróżniające się dobrą charakterystyką psychologiczną postaci. Jego prace wielokrotnie wystawiane były zarówno w kraju jak i za granicą m.in. w Krakowie, Warszawie, Wiedniu, Paryżu czy Budapeszcie.