Adolf CHWALA (1836-1900), Pejzaż z mokradłami

olej, płótno naklejone na deskę; 41 x 67 cm;
sygn. l. d.: A Chwala;
na odwrocie nalepka (słabo czytelna, wyblakła).

Adolf Chwala to czeski malarz pejzażysta, działający głównie w Wiedniu, znany z romantycznych, nastrojowych krajobrazów inspirowanych naturą (Alpy, Morawy, Bawaria). Studiował w praskiej Akademii Sztuk Pięknych, a od 1854 w szkole pejzażu pod kierunkiem Maxa Haushofera. W latach 1885-1898 był członkiem Wiener Künstlerhaus. Jego twórczość charakteryzuje się grą światła i cieni.
W oferowanym obrazie kompozycja oparta została na horyzontalnym układzie planów: w pierwszym widzimy pas wilgotnej łąki i lustro wody z subtelnie zaznaczonymi refleksami, dalej kępę drzew i krzewów budujących kulisę krajobrazu, wreszcie otwartą przestrzeń i niebo z miękko modelowanymi obłokami. Artysta z wyczuciem operuje światłem - rozproszonym, ciepłym, typowym dla letniego popołudnia - które jednoczy wszystkie elementy przedstawienia.
Paleta utrzymana jest w tonacjach zieleni, ugru i brązów, przełamanych jaśniejszymi partiami nieba. Chwala maluje miękkim, swobodnym pociągnięciem pędzla, unikając ostrej konturowości na rzecz nastrojowej jedności barwnej. Faktura jest zróżnicowana: w partiach roślinności bardziej impastowa, w niebie i wodzie - delikatniejsza, laserunkowa. Szczególną uwagę zwraca umiejętność oddania wilgotnej atmosfery i ciężaru powietrza unoszącego się nad mokradłami - efekt osiągnięty dzięki subtelnym przejściom tonalnym i harmonijnemu zestawieniu planów.
Twórczość Chwali wpisuje się w nurt realistycznego pejzażu o wyraźnym zabarwieniu lirycznym. Nie jest to widok spektakularny czy dramatyczny - przeciwnie, artysta odnajduje piękno w motywie skromnym, codziennym, podkreślając spokój i ponadczasowość natury. Prezentowany obraz stanowi wartościowy przykład XIX-wiecznego malarstwa pejzażowego, łączącego wierność obserwacji z nastrojową interpretacją krajobrazu.