Rosja(?) XIX w. Jezus Chrystus Pantokrator

Ikona o formacie prostokątnym, osadzona w głębokiej, skrzynkowej ramie drewnianej (kiot) o profilowanym, miękko falującym zwieńczeniu. Całość zabezpieczona szybą. W centralnym polu widoczny wizerunek Chrystusa ukazanego frontalnie, w półpostaci, z głową otoczoną promienistym nimbem. Większa część przedstawienia przykryta jest tłoczoną metalową ryzą, która odsłania jedynie twarz oraz dłonie postaci. Twarz o wydłużonych proporcjach, z dużymi, migdałowymi oczami i spokojnym wyrazem. Prawa dłoń uniesiona w geście błogosławieństwa, lewa spoczywa na księdze, częściowo ukrytej pod metalową okładziną. Ryza zdobiona jest reliefowym ornamentem, tworzącym fałdy szat oraz dekoracyjne obramienie wokół postaci.
Tempera na desce
Wymiary: 16, 5 x 13, 5 cm.
Kiot: 30, 5 x 22, 5 cm.
Stan jak na zdjęciach.
Ikony typu Chrystus Pantokrator należą do najważniejszych i najbardziej rozpowszechnionych przedstawień w tradycji prawosławnej. Wizerunek ten ukazuje Chrystusa jako Wszechwładcę i Sędziego, a jednocześnie nauczyciela i zbawcę, co podkreśla gest błogosławieństwa oraz obecność księgi – symbolu nauki i Ewangelii.
Zastosowanie metalowej ryzy (koszulki) jest charakterystyczne dla rosyjskiej tradycji ikonowej XIX wieku. Pełniła ona funkcję ochronną, zabezpieczając warstwę malarską przed uszkodzeniami mechanicznymi, a zarazem podnosiła rangę estetyczną i symboliczną obiektu poprzez wprowadzenie elementów o charakterze quasi-liturgicznym. Odsłonięcie jedynie twarzy i dłoni kierowało uwagę wiernego na najistotniejsze aspekty przedstawienia – duchową obecność i gest błogosławieństwa. Kiot, czyli skrzynkowa oprawa z szybą, wskazuje na przeznaczenie ikony do użytku domowego lub kaplicznego. Tego typu oprawy chroniły obiekt przed kurzem i uszkodzeniami, jednocześnie eksponując go jako centralny element przestrzeni modlitewnej.
Prezentowany obiekt stanowi reprezentatywny przykład XIX-wiecznej rosyjskiej sztuki ikonowej o charakterze dewocyjnym, łączącej funkcjonalność z dekoracyjnością. Zachowanie oryginalnej ryzy oraz kiotu znacząco podnosi jego wartość kolekcjonerską i świadczy o autentyczności oraz integralności przedmiotu.